Znak martwego żółwia oraz przekreślonego produktu wrzucanego do toalety informuje o:

• obecności plastiku w tych produktach, który negatywnie wpływa na środowisko,

• miejscach, w których powinno się lub nie powinno się ich wyrzucać.

Specjalne oznaczenie ma znaleźć się również na kubkach przeznaczonych do napojów, które są wykonane całkowicie z plastiku.

Celem oznaczania takich produktów jest wzrost świadomości konsumentów, nie tylko na temat szkodliwości plastiku dla środowiska. Równie istotne jest podkreślenie faktu, że wiele przedmiotów, które nie wyglądają na plastikowe, zawiera jednak plastik. Dobrym przykładem są jednorazowe, papierowe kubeczki na napoje, które nie są wykonane wyłącznie z papieru – posiadają także cienką plastikową powłokę zabezpieczającą przed przeciekaniem. Takie kubeczki to tzw. opakowania wielomateriałowe, trudne w recyklingu. Dlaczego tak jest? Więcej informacji znajdziesz w naszym artykule: Co to są opakowania wielomateriałowe?

Symbol żółwia informuje, że produkt zawiera tworzywa sztuczne, a jego nieprawidłowe zagospodarowanie po użyciu szkodzi środowisku. Oznaczenia te znajdują się szczególnie na produktach, które często są nieprawidłowo segregowane przez konsumentów.

Nowe symbole dotyczące plastikowych produktów jednorazowego użytku

Papierowy kubeczek, który po krótkim czasie nasiąka płynem, często postrzegany jest jako ekologiczny i bezpieczny dla środowiska. Niestety, to mylące wrażenie, ponieważ taki kubek posiada plastikową warstwę wewnętrzną i nie powinien być wyrzucany do pojemników na papier. W celu zwiększenia świadomości konsumentów na temat rzeczywistego składu takich pozornie ekologicznych produktów, wprowadzono obowiązkowe oznaczenia plastikowych jednorazówek. Wskazują one na obecność plastiku oraz informują o właściwej metodzie segregacji.

Wrzucanie tego rodzaju opakowań do kontenerów na papier stanowi nie tylko błędną segregację odpadów, ale przede wszystkim grozi zanieczyszczeniem już zgromadzonego surowca wtórnego. Odpady te mają bowiem często kontakt z tłuszczami lub płynami, przez co makulatura traci wartość jako surowiec wtórny i staje się bezużyteczna.

Obowiązkowe symbole plastikowych jednorazówek z grafiką żółwia na czerwono-niebieskim tle dotyczą czterech kategorii produktów zawierających tworzywa sztuczne:

• podpasek higienicznych, tamponów oraz aplikatorów do tamponów,

• nawilżanych chusteczek,

• filtrów sprzedawanych z wyrobami tytoniowymi,

• kubków do napojów.

Symbole te podkreślają negatywny wpływ niewłaściwej segregacji na środowisko i informują konsumentów o:

• obecności plastiku w produkcie,

• niewłaściwych metodach usuwania produktu po jego zużyciu,

• negatywnych skutkach środowiskowych związanych z zaśmiecaniem,

• innych niewłaściwych sposobach pozbywania się tego rodzaju odpadów.

Po wprowadzeniu zmian wynikających z dyrektywy SUP wiele osób zastanawia się, jakimi produktami zastąpić plastikowe jednorazówki, które wkrótce zostaną wycofane ze sprzedaży.

Oto kilka propozycji wielokrotnego użytku:

• jednorazowe sztućce – tradycyjne sztućce metalowe, składane sztućce turystyczne lub lekkie i wygodne sztućce wielorazowe wykonane z trwałego tworzywa, nadające się do mycia w zmywarce,

• jednorazowe talerzyki – standardowa zastawa, talerzyki z otrąb, trzciny cukrowej, liści palmowych, melaminy, a także podawanie posiłków na chlebie, w picie lub na tortilli,

• słomki – słomki wielokrotnego użytku wykonane z metalu, bambusa lub silikonu, • mieszadełka do napojów – drewniane jednorazowe lub metalowe wielorazowe mieszadełka,

• patyczki higieniczne – wielorazowe silikonowe patyczki lub jednorazowe wykonane z papieru i bawełny.

Świetną alternatywą dla jednorazowych produktów higienicznych są ekologiczne wielorazówki, np. podpaski materiałowe, majtki menstruacyjne, silikonowe kubeczki menstruacyjne lub wielorazowe wkładki. Również do sprzątania domu warto używać gąbek, szmatek lub ściereczek zamiast jednorazowych chusteczek nawilżanych.

Rodzice maluchów mogą zastąpić nawilżane chusteczki pieluszkami wielorazowymi lub bawełnianymi wacikami moczonymi w wodzie. Coraz popularniejsze stają się również pieluchy wielokrotnego użytku, które są nie tylko ekologiczne, ale także bardziej ekonomiczne.

Choć czasem jednorazowe produkty bywają nieuniknione, postaraj się korzystać z nich jak najrzadziej – tylko w wyjątkowych sytuacjach.

Jak ograniczyć plastik na co dzień – pomysły zero waste i DIY: Dyrektywa SUP obejmuje jedynie część plastikowych jednorazówek, ale warto inspirować się nią także w przypadku innych produktów. Oto kilka praktycznych porad:

• Kupuj np. używane zabawki i rowerki dla dzieci.

• Zamiast wody butelkowanej wybierz wodę kranową lub przefiltrowaną.

• Na przyjęciach dziecięcych zrezygnuj z balonów i plastikowych dekoracji – zastąp je girlandami z tkaniny lub ozdobami papierowymi.

• Tatuaże brokatowe zamień na rysunki wykonane farbami lub henną.

• Zastąp peeling z mikroplastikiem naturalnym peelingiem z kawy lub cukru.

Żyj Eko!

Więcej na:
https://www.gov.pl/web/edukacja-ekologiczna/nasz-klimat

Dyrektywa SUP w Polsce – od kiedy obowiązuje i jakie ma założenia?

W Polsce obowiązuje Dyrektywa SUP, której głównym celem jest redukcja zużycia plastikowych jednorazówek, co w efekcie ma przyczynić się do ograniczenia ilości odpadów z tworzyw sztucznych. Dyrektywa plastikowa wymaga od konsumentów i przedsiębiorstw dostosowania się do nowych regulacji, a także wprowadza restrykcje dotyczące sprzedaży określonych produktów wykonanych z plastiku.

Dyrektywa SUP (single use plastics), czyli Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904, dotyczy ograniczenia negatywnego wpływu niektórych wyrobów z tworzyw sztucznych na ekosystem.

Głównym celem tej regulacji jest eliminacja lub istotne ograniczenie stosowania jednorazowych wyrobów z plastiku, zastępując je nietoksycznymi i bardziej zrównoważonymi alternatywami wielorazowymi. Przepisy unijne promują także gospodarkę w obiegu zamkniętym oraz przeciwdziałanie dalszemu zaśmiecaniu środowiska, w szczególności ekosystemów wodnych.

Nowe regulacje w większości dotyczą firm, które muszą przestrzegać szeregu obowiązków, takich jak prowadzenie ewidencji i uiszczanie opłat za wykorzystanie jednorazowych plastikowych opakowań, zakaz sprzedaży wybranych produktów z plastiku, obowiązek oznakowania artykułów zawierających plastik, zbiórkę plastikowych odpadów oraz zwiększenie udziału recyklowanych surowców w produkcji nowych opakowań z tworzyw sztucznych.

Mikroplastik – niewidoczne zagrożenie dla środowiska

Jednym z kluczowych powodów wdrożenia Dyrektywy SUP jest ograniczenie zanieczyszczenia mórz i oceanów plastikowymi odpadami. Plastikowe jednorazówki stanowią około 49% wszystkich odpadów w środowisku morskim. Warto mieć na uwadze, że plastikowe odpady ulegają stopniowemu rozkładowi, tworząc tzw. mikroplastik – drobne cząsteczki plastiku o średnicy poniżej 5 mm, które stanowią zagrożenie dla organizmów morskich.

Zwierzęta morskie spożywają mikroplastik, co prowadzi do jego akumulacji w ich organizmach i powoduje choroby. Problem ten dotyczy także ludzi – spożywając ryby i owoce morza, konsumujemy również szkodliwe cząsteczki plastiku, co może negatywnie wpływać na zdrowie oraz cały ekosystem.

Źródłem mikroplastiku są nie tylko jednorazowe artykuły plastikowe, ale także produkty higieniczne czy zakazane przez Dyrektywę SUP opakowania wykonane z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych. Do tej kategorii zaliczamy również brokat oraz kosmetyki, takie jak peelingi zawierające plastikowe drobinki.

Jakie produkty zostały objęte zakazem?

Dyrektywa SUP wprowadza zakaz wprowadzania do obrotu określonych plastikowych artykułów jednorazowego użytku, w tym:

• sztućców,

• talerzy,

• słomek,

• mieszadełek do napojów,

• patyczków higienicznych,

• patyczków do balonów,

• pojemników styropianowych na posiłki i napoje oraz ich zakrętek i wieczek,

• kubków styropianowych na napoje wraz z pokrywkami,

• produktów z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych.

Zakaz ten obowiązuje od 24 maja 2023 roku, jednak przedsiębiorcy mogą wykorzystać posiadane zapasy tych produktów do ich wyczerpania. Warto podkreślić, że artykuły objęte zakazem nie znikną całkowicie z rynku – zostaną zastąpione bardziej ekologicznymi alternatywami, takimi jak produkty wielorazowe lub biodegradowalne.

Opłaty za jednorazowe opakowania i kubki na napoje

Od 1 stycznia 2024 roku obowiązuje opłata za jednorazowe kubki i opakowania na jedzenie na wynos. Przedsiębiorcy, np. restauracje czy kawiarnie, zobowiązani są do odprowadzania opłaty za każdą sztukę takiego opakowania. Koszt ten w praktyce ponoszą konsumenci – szacuje się, że opłata wynosi 0,20 zł netto za kubek oraz 0,25 zł netto za opakowanie na żywność. Środki te trafiają do Urzędu Marszałkowskiego i są przeznaczane na działania proekologiczne.

Alternatywy dla plastikowych jednorazówek

Dyrektywa SUP nakłada również obowiązek zwiększenia dostępności alternatywnych opakowań:

• jednorazowe opakowania z materiałów innych niż plastik, np. z trzciny cukrowej,

• wielorazowe opakowania dostępne do kupienia lub zwrotne za kaucją.

Jak ograniczyć plastik na co dzień?

Warto nie tylko dostosować się do wymogów Dyrektywy SUP, ale również samodzielnie podejmować działania na rzecz ograniczenia plastiku. Oto kilka prostych sposobów na zmniejszenie zużycia tworzyw sztucznych:

• Korzystaj z wielorazowych toreb na zakupy i woreczków na warzywa oraz owoce.

• Pij wodę z kranu lub korzystaj z dzbanka filtrującego zamiast kupować wodę w plastikowych butelkach.

• Wybieraj kosmetyki i środki czystości w opakowaniach nadających się do recyklingu lub w formie refill.

• Zamiast plastikowych ozdób wybieraj dekoracje wykonane z papieru, drewna lub tkanin.

• Korzystaj z wielorazowych kubków i pojemników na żywność.

Rezygnacja z jednorazowego plastiku nie wymaga dużego wysiłku, a każda zmiana, nawet drobna, przyczynia się do ochrony środowiska. Zacznij działać już dziś i wybieraj bardziej ekologiczne rozwiązania!

Więcej na:
https://www.gov.pl/web/klimat/produkty-jednorazowego-uzytku-z-tworzyw-sztucznych-sup